“Yeni Türk Dış Politikası”nın Ekonomi Politiği: Eleştirel Bir Yaklaşım

2013-01-09 08:58:42

ULUSLARARASI İLİŞKİLER, CİLT 9, SAYI 35, GÜZ 2012

Mustafa KUTLAY∗

ÖZET Türk dış politikası üzerine son dönemde yapılan akademik .alışmalarda, politik ekonomi yaklaşımlarından da istifade edilmeye başlandığı görülmektedir. Dış politikayı ekonomi-siyaset ve uluslararası ilişkilerin dinamik etkileşim kümesi olarak inceleyen söz konusu yaklaşımlar, Türk dış politikasının yapısal dinamiklerini analize imkan tanıyan kavramsal zeminin oluşmasına katkı sağlamıştır. Ancak mevcut literatürde, daha çok, ‘yeni Türk dış politikası’nda ekonominin yeri ve rolü üzerinde durulmakta, eleştirel bir yaklaşım yerine, ‘açıklayıcı’ perspektifler öncelenmektedir. Literatürdeki söz konusu eksikliğin giderilmesine katkı sağlamayı amaçlayan bu çalışmada, ‘yeni Türk dış politikası’nda sorun çözücü bir unsur olarak ekonominin kısıtları üzerinde durulmakta, ekonominin dış politikada sürdürülebilir bir araç olarak kullanılabilmesi için Türkiye’nin politik ekonomisinin “proaktif devlet” yapısına dönüşmesinin gerekliliği vurgulanmaktadır. Bu kapsamda, çözülmesi gereken üç temel kısıt olan (1) kapsamlı sanayi stratejisinin eksikliği, (2) dış ticaretin asimetrik yapısı ve (3) toplumsal kutuplaşma/sinerji eksikliği tartışmaya açılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Yeni Türk Dış Politikası, Türk Dış Politikasının Politik Ekonomisi, Proaktif Devlet, Dış Politika ve Ekonomi, Devlet Kapasitesi ------------------------------ * Doktora Adayı, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Koç Üniversitesi, İstanbul. Bu çalışmanın değişik versiyonları üzerinde değerli eleştirilerde bulunan Ziya Öniş ve M. Fatih Tayfur’a, yorumlarıyla makalenin daha yetkin hale gelmesine katkı sunan Uluslararası İlişkiler dergisi hakemlerine teşekkür ederim.

Makalenin pdf versiyonunu indirebilmek için tıklayınız...