Anayasal Bir Tasarım Olarak AB Yarı Başkanlık Hükümet Sistemi

01/09/2020
ULUSLARARASI İLİŞKİLER, CİLT 17, SAYI 67, 2020

Mustafa T. KARAYİĞİT*

ÖZET
Makale, yürütme organlarının, yürütme-içi ilişkilerin, yürütme ve yasama organları arasındaki ilişkinin ve Maastricht sonrası AB entegrasyon sürecinde Topluluk metodu olarak ulusüstü ile hükümetlerarası doğaya sahip karar alma kombinasyonunun karakteristiklerini incelemektedir. Bu karakteristikler temelinde de AB’nin hükümet sistemini analiz etme amacını taşımaktadır. Aslen AB’nin kendine özgü nitelikleri, devletlerin hükümet sistemleriyle mukayeseli sistemsel analize mani değildir. Bu çerçevede makale, Maastricht sonrası Avrupa entegrasyonunun, özellikle Avrupa Zirve Konseyi’nin artan ayrıcalıklı yetkileri ve Komisyon’un, Avrupa Zirve Konseyi’nin başat statüsüne nazaran ve yasama denetimine tabi rolü veya bir yandan Konsey’in bazı alanlarda arızi yürütme rolü, diğer yandan da Avrupa Parlamentosu’nun alt yasama organı olarak artırılmış yetkilerine vurgu yapmaktadır. Dolayısıyla makale bütün bu unsurlara dikkati çekerek, bilinçli şekilde oluşturulmuş ikili yürütme otoritesinin AB’de yarı başkanlık hükümet sisteminin tedricen inşasını ifade ettiğini iddia etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Dualizm, Dual Yürütme Yapısı, Yarı Başkanlık, Hükümetlerarasıcılık, Ulusalüstücülük

--------

* Prof. Dr., Marmara Üniversitesi, Avrupa Çalışmaları Enstitüsü