Antroposen, Posthümanizm ve Uluslararası İlişkiler Kuramının ‘Ekoloji’ Taahhüdünün Tarihsel Materyalist Eleştirisi - Yelda ERÇANDIRLI

08/04/2021
ULUSLARARASI İLİŞKİLER, ÇEVRİMİÇİ ERKEN YAYIN, 2021

Yelda ERÇANDIRLI*

ÖZET
Bu makale, Uluslararası İlişkiler (Uİ) kuramının gündemine giderek yerleşen Antroposen tartışmalarının eleştirel analizine odaklanmakta ve Antroposen olarak tanımlanan çağda bir sosyal disiplin olarak Uİ’nin vaatlerini ve sorunlarını incelemektedir. Bu tartışmaların odak noktasını insan/doğa ikiliğini aşma çabası oluşturmaktadır. Posthümanistler, Antroposen çalışmalarını kavrama yüklenen anlamın insan-merkezciliği ve anaakım Uİ çalışmalarını yeniden ürettiği gerekçesiyle reddetmektedirler. Bu çalışma, söz konusu tartışmanın odağının insan-merkezcilik sorunsalından toplumun doğa ile değişen ilişkisine doğru evrilmesi gerektiğini savunmaktadır. Ekolojik krizin ancak toplumsal yapılar ve bu yapıları ortaya çıkaran tarihsel-maddi ilişkiler çerçevesinde düşünüldüğü zaman anlaşılabileceğini iddia etmektedir. Bu bakımdan makaledeki eleştiri ve yaklaşım, özellikle sosyal bilimlerde toplum-doğa ilişkisine yönetilen tarihsel materyalist analiz ile örtüşmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kapitalosen, Ekolojik Kriz, İnsan-Merkezcilik, Toplum-Doğa İkiliği, Tarihsizlik

--------

* Dr. Öğr. Üyesi, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü