Avrupa Birliği’nin Demokrasi/Siyasi Şartlığında Çekme-İtme Dengesi ve Bu Dengenin Bozulması

2010-09-18 07:40:11
ULUSLARARASI İLİŞKİLER, CİLT 5, SAYI 17, BAHAR 2008 Ali Resul USUL*

ÖZET AB, özellikle Güney Avrupa genişlemesinden bu yana AB’ye üyelik için başvuran aday ülkelere yönelik demokrasi şartlılığı uygulanmaktadır. Buna göre, AB üyesi olabilmek için aday ülkelerin AB şartlığını yerine getirmeleri, yani rejimlerini demokratikleştirmeleri gerekmektedir. AB bu konuda ilk ciddi sınavını Yunanistan, Portekiz ve İspanya’nın AB’ye üyelik başvurularında vermiştir. Zaman içinde AB’nin aday ülkelerin siyasi rejimlerini dönüştürmek için ciddi mekanizmalar geliştirdiği görülmektedir. Bu mekanizmanın en iyi örneklerinden biri de AB’nin Doğu genişlemesi arasında Merkezi ve Doğu Avrupa ülkelerine uyguladığı demokratikleşme/dönüştürme politikalarıdır. Bu makale, bu demokratik şartlılık politikasının belli bir çekme-itme dengesine dayandığını iddia etmektedir. Buna göre, aday ülkelere AB üyesi olabilmeleri için şartlar ileri sürülürken bu şartları yerine getirdikleri takdirde (tam) üye olacakları açık bir şekilde ortaya konulmuştur. Bu denge aday ülkelere başarıyı da getirmiş ve ülkeler rejimlerini dönüştürmüşlerdir. Ancak, bu çalışma, bu dengenin bozulma sürecinde olduğunu iddia etmektedir. Genişleme yoğunluğu neticesinde bu denge bozulmaktadır ki önümüzdeki günlerde bu bozulma Hırvatistan, Türkiye ve Batı Balkanlar’da AB’nin dönüştürme etkisini azaltabilir.

Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Şartlılık, Demokrasi, Demokratikleşme, Genişleme. -------------------------- * Bahçeşehir Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Makalenin pdf versiyonunu indirebilmek için tıklayınız...