De facto Devletler ve Dış Yardım Bağımlılığı: Türkiye Yardımlarının Kuzey Kıbrıs Ekonomisi Üzerindeki Etkisinin Analizi - Ahmet ÖZYİĞİT ve Fehiman EMİNER

19/10/2021
ULUSLARARASI İLİŞKİLER, ÇEVRİMİÇİ ERKEN YAYIN, 2021

Ahmet ÖZYİĞİT* ve Fehiman EMİNER**

ÖZET
Dış yardım literatürü genellikle dış yardımın etkinliğini kişi başına düşen milli geliri artırma kapasitesi olarak nitelendirir. Halbuki, dış yardımın etkinliğini sadece gelir artışı olarak düşünmek hem gelirin nasıl arttığını hem de nasıl dağıldığını göz ardı eder. Bu perspektif aynı zamanda dış yardımın sürdürülebirliği ve uzun vadede yardıma bağlı ekonomilerin kendi kendilerine yetebilecek noktaya gelebilme potansiyellerini de sorgulamaz. Bu makalede Kuzey Kıbrıs’a yapılan yardımın etkinliği hem geleneksel yardım-büyüme bağlamında, hem de de facto devlet-patron ilişkisi çerçevesinde politik ve ekonomik bağımlılık çerçevesinden değerlendirilmektedir. Türkiye’nin maddi yardımlarının yerel tüketim, dış ticaret ve bütçe harcamaları üzerindeki etkilerine bakıldığı zaman, yardımın kalkınma amaçlı kullanılmaktan ziyade, bütçe açığı kapatmak gibi geçici tampon amacı ile kullanıldığına dair bulgulara rastlanmaktadır. Bu durum, bağımlılığı daha da arttırmakta ve de facto-patron ilişkisini kronikleştirmektedir.

Anahtar Kelimeler: Dış Yardım, Koşulluluk, Yardım-Büyüme Hipotezi, ARDL Bounds Testi

--------

* Dr., Akdeniz Karpaz Üniversitesi, Dış Ticaret Bölümü
** Dr., Lefke Avrupa Üniversitesi, Bankacılık ve Finans Bölümü