Hazar'a Kıyıdaş Türkî Cumhuriyetlerde Devletin Özgül Gelişimi

2010-09-18 07:22:54

ULUSLARARASI İLİŞKİLER, CİLT 1, SAYI 4, KIŞ 2004

Mert BİLGİN*

ÖZET Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla bağımsızlığını kazanan tüm ülkeler uluslararası aktörlerden gelen neoliberal baskılar sonucunda geçiş süreci yaşamış ya da yaşamaktadırlar. Bu süreçte devlet, gerek siyasi gerekse ekonomik liberalleşme önündeki en büyük engel görülerek yeniden yapılandırılmaya çalışılmıştır. Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan devletleri ortak Sovyet geçmişlerinin getirdiği güçlü devlet anlayışıyla diğer geçiş ekonomilerine benzeseler de, devletin Sovyet sonrası dönemde doğal kaynakları kullanarak kendini yeniden dönüştürmesi ve toplumdan giderek uzaklaşması anlamında farklıdırlar. Azerbaycan devleti doğal kaynakları sayesinde elde ettiği gelirlerle toplumdan bağımsızlaşmış; vergi birinci derecede gelir kaynağı olmaktan çıkmıştır. Kazakistan ekonomik liberalleşmede önemli atılımlar yapsa da siyasi olarak kemikleşmiş yapısını korumuştur. Türkmenistan ise otokratik bir anlayışla gaz ticaretinden elde ettiği gelirleri kullanarak varlığını topluma karşı güçlendirmiştir.

Anahtar Kelimeler: Geçiş Ekonomisi, Liberalleşme, Devlet, Hazar, Türkî Cumhuriyetler.

--------------------------- * Yrd. Doç. Dr., Doğuş Üniversitesi, İİBF, Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi

   Makalenin pdf versiyonunu indirebilmek için tıklayınız...