Sarmal Modeli Yarı Sarmak: Türkiye’de İnsan Hakları Kurumları-Devlet-AB İlişkisi

2011-04-20 08:10:54

ULUSLARARASI İLİŞKİLER, CİLT 7, SAYI 28, KIŞ 2011 Zeynep ALEMDAR*

ÖZET Yerel aktörlerin uluslararası aktörlerle yandaşlık bağları kurarak devletlerin baskıcı politikalarını değiştirme yollarını açıklayan bumerang ve sarmal modeller, bu ulusötesi ilişkilerin devlet üzerinde özellikle insan hakları normlarının içselleştirilmesi konusunda etkili olduğunu iddia eder. Türkiye’de özellikle AB sürecinde oluşturulan insan hakları kurumlarının yapı ve işleyişinin etkisizliği ve insan hakları alanında alınan bazı diğer önlemlerin geri döndürülmesi örnekleri ise, bumerang modelinin teorisyenlerin öngöremediği şekilde tersine işleyebildiğini, sarmal modelin basamaklı yapısının ise öngörüldüğü şekilde ilerlemediğini gösteriyor. Bu çalışma, Türkiye örneği üzerinden, modellerin bir eksiğinin de yerel sivil toplum kuruluşlarının yandaş aldığı kurumları ve devletin o kurumla ilişkilerinin özel durumlarını her yönüyle incelememeleri olduğuna ve modellerin yandaş alınan kurumun iç dinamiklerine de dikkat etmeleri gerektiğine dikkat çekiyor.

Anahtar Kelimeler: İnsan Hakları Kurumları, Ulusötesi Yandaşlık Bağları, Avrupa Birliği, Sivil Toplum. ----------------------------- * Yrd. Doç. Dr., Uluslararası İlişkiler Bölümü, Okan Üniversitesi. Yazar, bu çalışmaya ilham kaynağı olan, 9-10 Ekim 2009’da Ankara’da düzenlenen II. Türkiye-Avrupa Demokrasi Forumu Tartışmaları’nda sorularını cevaplayan tüm meslektaşlarına ve yazının son halini almasını sağlayan Uluslararası İlişkiler Dergisi’nin editör ve hakemlerine teşekkür eder.

Makalenin pdf versiyonunu indirebilmek için tıklayınız...