Sırp İsyanının Uluslararası Boyutu (1804–1813)

2010-09-18 06:44:49
ULUSLARARASI İLİŞKİLER, CİLT 6, SAYI 21, BAHAR 2009 Selim ASLANTAŞ*

ÖZET Sırp isyanı (1804–1813) Balkanlar’da Osmanlı rejiminin çözülüşünde çok kritik rol oynayan modern tarihin en önemli hadiselerinden biridir. İsyan, Semendire sancağını (19. yüzyıl Sırbistan’ının teritoryal çekirdeği) ele geçiren ve Sırplar üzerinde tam bir baskı rejimi kuran Dayılara karşı patlak vermiştir. İsyan başlangıçta sadece yerel boyutu haizdir. Bu evrede Osmanlı yönetimi isyanı Dayılar rejimini bertaraf etmek için bir fırsat olarak değerlendirmiş ve isyancıları desteklemiştir. Ancak isyan kısa bir süre sonra bu yerel niteliğini aşarak uluslararası bir sorun haline gelmiş ve 1813 Ekim’inde sona ermesine kadar bu özelliğini muhafaza etmiştir. Bu çalışmada şu soruları cevaplamaya çalışacağız: Sırp isyanı neden ve nasıl bir uluslararası sorun haline gelmiştir? Sırp isyanının uluslararası boyutunun temel dinamikleri nelerdir? Osmanlı İmparatorluğu ve Büyük Güçler’in isyan karşısındaki politikaları nedir? Bu politikaların değişmesinde hangi faktörler önemlidir?

Anahtar Kelimeler: 19. Yüzyıl, Sırp İsyanı, Osmanlı İmparatorluğu, Büyük Güçler, Balkanlar

-------------------------- * Dr., Hacettepe Üniversitesi, Tarih Bölümü. Bu makale, temelde yazarın Osmanlıda Sırp İsyanları, 19. Yüzyılın Şafağında Balkanlar, İstanbul, Kitap Yayınevi, 2007, başlıklı çalışmasına birlikte, yazar burada Sırp isyanları meselesinin sadece uluslararası boyutunu, yeni kaynakları da kullanmak suretiyle incelemiştir.

Makalenin pdf versiyonunu indirebilmek için tıklayınız...