Soykırım Suçu ve Devletin Sorumluluğu: Uluslararası Adalet Divanı’nın Bosna-Hersek v. Sırbistan-Karadağ Kararı

2010-10-11 11:42:13

ULUSLARARASI iLiŞKiLER, CİLT 6, SAYI 22, YAZ 2009 Ozan DEĞER*

ÖZET Soykırım, suçlar hiyerarşisinin doruğunda, suçların suçu olarak nitelendirilen bir eylem ve hukuk ihlalidir. Esasen uluslararası hukukun çerçevesi içerisinde değerlendirilen suç, zamanla ulusal hukukun da düzenlemeleri kapsamına girmiştir. Hem soykırım kavramı hem de soykırım suçu, büyük oranda, II. Dünya Savaşı sırasında gerçekleştirilen kırımların yarattığı dehşetin etkisiyle oluşturulmuştur. Soykırım suçu konusundaki temel hukuksal düzenleme ise 9 Aralık 1948 tarihinde kabul edilen ve 12 Ocak 1951 tarihinde yürürlüğe giren BM Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’dir. Sözleşme, suçun önlenmesi ve cezalandırılması konusunda aslolarak devletleri yükümlü kılmıştır. Uluslararası ceza mahkemelerinin, bireysel cezai sorumluluk ilkesi ile sınırlandırıldıkları düşünüldüğünde. Sözleşme’nin uygulanması konusundaki yükümlülüğün devletlere getirilmesi, Sözleşme’nin ihlali halinde devletin sorumluluğunun doğmasına neden olmaktadır. Kavramsal ve hukuksal bir çerçeve ışığında, Soykırım Sözleşmesi’nin devletlere getirdiği yükümlülükleri, ihlal halinde doğabilecek sorumlulukları ve UAD’nin konuya dair çarpıcı kararını ele alan çalışma, soykırım suçu ve devletin sorumluluğu konusunun, pozitif hukuk metinlerindeki ve uluslararası içtihattaki yerini ve durumunu tartışacaktır.

Anahtar Kelimeler: Uluslararası suçlar, soykırım suçu, devlet sorumluluğu, Uluslararası Adalet Divanı, Dava.

----------------------------- * Arş. Gör., Ankara Üniversitesi, SBF, Uluslararası İlişkiler Bölümü. Yazar değerli katkılarından dolayı Doç. Dr. Gökçen Alpkaya, Yrd. Doç. Dr. Erdem Denk, Dr. Faruk Alpkaya ve Araş. Gör. Başak Değer’e teşekkür eder.

Makalenin pdf versiyonunu indirebilmek için tıklayınız...