Tarihsel Sosyoloji ve Uluslararası İlişkiler: Jeopolitik, Kapitalizm ve Devletler Sistemi

2013-06-05 11:01:53

ULUSLARARASI İLİŞKİLER, CİLT 10, SAYI 38, YAZ 2013

Faruk YALVAÇ*

ÖZET

Bu makale uluslararası ilişkiler kuramında son yıllarda giderek disiplinin temel gündemini oluşturmaya başlayan tarihsel sosyoloji ve uluslararası ilişkiler kuramı arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Bu çerçevede tarihsel sosyolojinin geçirmiş olduğu aşamaları ve temel tartışmaların bir analizini yapmaktadır. Tarihsel sosyoloji çalışmaları 1970’li yıllarda Weber’in görüşlerinin hâkim olduğu bir dönemden sonra bugün daha çok tarihsel materyalist yaklaşımların ağırlıklı olduğu bir aşamaya gelmiştir. Bu tartışmaların odak noktası “uluslararası”na tarihsel materyalist bir yaklaşımın nasıl geliştirileceğidir. Konuyla ilgili tartışmalar kapitalizm-devletler sistemi ilişkisi ile uluslararasını tanımlamak için kullanılan eşitsiz ve birleşik gelişme (EBG) kavramları etrafında yoğunlaşmıştır. Makalede bu tartışmalar tanıtılmakta ve sonuç bölümünde tarihsel sosyoloji çalışmalarının uluslararası ilişkiler kuramı açısından önemi ve potansiyel katkıları vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Tarihsel Sosyoloji, Kapitalizm ve Devletler Sistemi, Tarihsel Materyalizm, Eşitsiz ve Bileşik Gelişme (EBG), Yeni-Weberci Yaklaşımlar.

------------------------------

* Doç. Dr., Uluslararası İlişkiler Bölümü, İİBF, ODTÜ, Ankara.

Makalenin pdf versiyonunu indirebilmek için tıklayınız...