Uluslararası İlişkiler Teorisinde Yerel-Görüşlülük ve Doğu’nun Özneselliği

2010-10-10 11:50:24

ULUSLARARASI İLİŞKİLER, CİLT 6, SAYI 23, GÜZ 2009

Bahar RUMELİLİ*

ÖZET Bu makale Uluslararası İlişkiler Teorisi’nin yerel-görüşlülüğünü artan sayıdaki Doğu’yu konu eden yayınlarla aşamadığını, çünkü bu çalışmaların da Doğu’nun özneselliğine yeterli vurguyu yapamayarak Batı-merkezciliği yeniden ürettiğini savunmaktadır. 2002–2007 yılları arasında önde gelen dört bilimsel dergide yayımlanan makaleleri niteliksel ve niceliksel olarak inceleyerek Doğu’yu konu eden çalışmalara eski dönemlere nazaran artık daha çok yer verildiğini, fakat bu çalışmaların büyük bir çoğunluŞunun Doğu’yu Batı-merkezci kuramları zenginleştiren bir örnek olarak sunmaktan öteye gitmediğini tespit etmektedir. Batı’ya yönelik eleştirel yaklaşımlar bile, Batı’yı yine uluslararası ilişkilerin merkezine koymakta ve Batı ile Doğu ve yerel ile evrensel arasındaki karşılıklı baŞımlılığı ve etkileşimi göz ardı etmektedir. Doğu kaynaklı kuramların oluşturulması, Doğu’nun özneselliğinin vurgulanmasında yeterli olmayacaktır; Batı-merkezci kuramların Doğu-Batı ilişkilerine dair varsayımlarını kuramsal ve ampirik olarak çürütecek önermeler geliştirmek gereklidir.

Anahtar Kelimeler: Batı-merkezcilik, Eleştirel Yaklaşımlar, Post-kolonyal Teori, Doğu-Batı İlişkileri.

----------------------------- * Yrd. Doç. Dr., Uluslararası İlişkiler Bölümü, Koç Üniversitesi, şstanbul. Bu makalenin temel savını ortaya koyan ilk versiyonu European Consortium for Political Research, Standing Group in International Relations’ın 2007 Torino konferansında sunulmuştur. Değerli katkı ve önerileri için Fuat Keyman’a ve Uluslararası İlişkiler Dergisi'nin hakemlerine teşekkür ederim.

Makalenin pdf versiyonunu indirebilmek için tıklayınız...